VriendenLoterij Open Monumentendag

VriendenLoterij Open Monumentendag

Elk jaar in het tweede weekend van september is het VriendenLoterij Open Monumentendag. Tijdens dit weekend openen duizenden monumenten gratis hun deuren voor het grote publiek. Open Monumentendag verbindt mensen met monumenten en laat zien dat de verhalen en schoonheid van monumenten een verrijking voor onze leefomgeving en voor onszelf zijn. Open Monumentendag is met jaarlijks ruim anderhalf miljoen bezoekers (2023: 1,5mln, 2024: 2 mln, 2025: 1,8mln) het grootste gratis culturele evenement in Nederland. Open Monumentendag maakt deel uit van een groter geheel, de European Heritage Days. Inmiddels worden in vijftig landen vergelijkbare evenementen georganiseerd.

Veerkrachtig erfgoed – in tijden van onzekerheid

Het Europese thema van 2026, Heritage at Risk, benadrukt de groeiende bedreigingen voor ons erfgoed en roept op tot actie, vernieuwing en solidariteit. In Nederland geven we hieraan een positieve draai met het thema Veerkrachtig erfgoed – in tijden van onzekerheid.

Eeuwenlang boden monumenten ons bescherming tegen gevaren van buitenaf. Nu worden ze zelf geconfronteerd met nieuwe uitdagingen: van de effecten van klimaatverandering tot het tekort aan vakmensen die deze bijzondere plekken kunnen onderhouden en doorgeven.

Toch laten monumenten hun kracht zien. Ze staan symbool voor herstel, vernieuwing en het vermogen om mee te bewegen met veranderende tijden. Tijdens de VriendenLoterij Open Monumentendag kun je dit zelf bewonderen. Voorbeelden zijn forten en bunkers die ons land beschermden of bijzondere panden die opnieuw zijn opgebouwd na brand, overstroming of oorlog. Maar ook gebouwen die verwaarloosd of verdwenen en toch nog van belang zijn of monumenten die volledig verduurzaamd en gerestaureerd worden, zodat ze klaar zijn voor de toekomst.

Voormalige synagoge Alphen aan den Rijn

In 1896 werd deze vml. synagoge geheel vernieuwd, nadat door een brand het uit 1830 daterende gebouw volledig werd verwoest. Tegen de oostelijke buitenmuur van de synagoge bevindt zich de aron, de rollenkast. Hierin worden de Thora rollen bewaard, de vijf boeken van de Tenach, de wet. De rollenkast is bij veel synagogen aangebouwd: de Heilige Arke. Op de foto is dat de met zink beklede, kleine uitbouw.

De synagoge was bij uitstek de ontmoetingsplek voor Joodse burgers. Na de oorlog was de Joodse gemeenschap dusdanig klein dat er geen actieve gemeenschap meer was. Sinds 1955 is het gebouw eigendom van de Remonstrantse gemeente Alphen aan den Rijn.

Zaterdag 12 september van 10.30 – 16.00 uur zijn er rondleidingen.